Ο προληπτικός έλεγχος βοηθά στην έγκαιρη διάγνωση σοβαρών νοσημάτων και υπολογίζεται, ότι με το συστηματικό τσεκ απ μπορεί να κερδίσει κάποιος έως 5 χρόνια ποιοτικής ζωής. Στόχος του περιοδικού προληπτικού ελέγχου στους ασυμπτωματικούς (δίχως συμπτώματα) ενηλίκους, είναι η πρόληψη της νοσηρότητας και της θνησιμότητας, με τον προσδιορισμό παραγόντων κινδύνου, πρώιμων κλινικών σημείων και συμπτωμάτων ασθενειών που μπορούν να θεραπευτούν. Ο περιοδικός προληπτικός έλεγχος αποτελεί θεμελιώδη ιατρική πρακτική εδώ και δεκαετίες και αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες ιατρικών επισκέψεων.
Για το πόσο συχνά θα πρέπει να γίνεται ο προληπτικός έλεγχος θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες ιατρικές ενώσεις συνιστούσαν να γίνεται ετήσιος ιατρικός έλεγχος. Πρόσφατα όμως, η Αμερικάνικη Ιατρική Εταιρεία (American Medical Association), καθώς και άλλοι έγκυροι ιατρικοί οργανισμοί, άρχισαν να συστήνουν αραιότερα χρονικά διαστήματα διενέργειας του ελέγχου που συνδέονται με την ηλικία. Έτσι, η σύσταση για το περιοδικό τσεκάπ στους υγιείς ενηλίκους είναι:
- Για τις ηλικίες 19-40 ετών ανά 5 έτη
- Για τις ηλικίες 40-65 ετών ανά 1-3 έτη
- Για τις ηλικίες άνω των 65 ετών ανά 1 έτος
Οι περισσότεροι άνθρωποι ηλικίας κάτω από 40 ετών είναι γενικά ελεύθεροι παθήσεων που θα μπορούσαν να διαγνωστούν από την κλινική ιατρική εξέταση και μόνο. Σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα, τα προβλήματα υγείας εμφανίζονται με συγκεκριμένα συμπτώματα, που οδηγούν τον ασθενή στην αναζήτηση ιατρικής συνδρομής. Οι τομείς που θα πρέπει να παρακολουθούνται αφορούν προληπτικές εξετάσεις:
- Για τον καρκίνο (παχύ έντερο, προστάτης, μαστός, τράχηλος μήτρας) που είναι σε άμεση συνάρτηση της ηλικίας και άλλων παραγόντων που σχετίζονται με τον κάθε άνθρωπο
- Τις Καρδιαγγειακές νόσους
- Τους πνεύμονες (που σχετίζονται με την ηλικία αλλά και από το αν είναι κάποιος καπνιστής)
Εργαστηριακές Εξετάσεις: Δεν υπάρχουν κατευθυντήριες οδηγίες για το είδος των παρακλινικών εξετάσεων που πρέπει να περιλαμβάνονται σε ένα τσεκάπ. Θα πρέπει όμως να περιλαμβάνει όλες εκείνες τις εξετάσεις που θα ελέγχουν με τρόπο αξιόπιστο τη συνολική κατάσταση της υγείας και ειδικότερα των ζωτικών οργάνων. Σε αυτές συγκαταλέγονται:
- Γενική αίματος: ελέγχει την ύπαρξη αιματολογικών διαταραχών όπως αναιμία, διαταραχές των λευκών αιμοσφαιρίων (ανοσοποιητικό σύστημα) και των αιμοπεταλίων (πήξη του αίματος)
- Ταχύτητα Καθίζησης Ερυθρών (ΤΚΕ)
- Σάκχαρο (έλεγχος για σακχαρώδη διαβήτη)
- Ουρία και Κρεατινίνη (έλεγχος της νεφρικής λειτουργίας)
- Τρανσαμινάσες, γGT (έλεγχος της ηπατικής λειτουργίας)
- Χοληστερόλη, HDL, LDL, Τριγλυκερίδια (έλεγχος λιπιδαιμικού προφίλ)
- Ουρικό οξύ (έλεγχος υπερουρικαιμίας)
- Ειδικό Προστατικό Αντιγόνο-PSA (ετήσιος έλεγχος του προστάτη αδένα σε άνδρες ηλικίας άνω των 50 ετών)
- Γενική ούρων (έλεγχος παθήσεων του ουροποιητικού συστήματος)
- Ηλεκτροκαρδιογράφημα (αδρός έλεγχος καρδιακής λειτουργίας)
- Μαστογραφία (ετήσιος έλεγχος για κακοήθεια του μαστού στις γυναίκες)
- Τεστ Παπανικολάου (ετήσιος έλεγχος για κακοήθεια του τραχήλου της μήτρας στις γυναίκες).